Het omstreden wetsvoorstel voor de gemeentelijke herindeling van de Gooi en Vechtstreek is gebaseerd op een onzorgvuldige procedure en ondeugdelijke conclusies. Dit blijkt het uit het second opinion onderzoek uitgevoerd door de twee wetenschappers, prof. dr. Boorsma (universiteit Twente) en dr. Herweijer (Rijksuniversiteit Groningen). De twee wetenschappers presenteerden het rapport op woensdag 27 januari in Internationaal Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag.

Commissie van Wijzen

In 2008 stelde de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken een Commissie van Wijzen in, die in maart 2009 een rapport heeft uitgebracht over het advies van de provincie Noord Holland om de gemeenten Weesp, Muiden, Naarden en Bussum samen te voegen (de GV4). Dat was aanleiding voor de heren Boorsma en Herweijer om een eigen onderzoek te starten.

Second opinion

Uit de second opinion blijkt dat de deugdelijkheid van de oordelen van de Commissie van Wijzen zeer twijfelachtig is. Toch gebruikte de staatssecretaris dit rapport als onderbouwing voor haar wetsvoorstel om de herindeling door te voeren. Binnenkort zal de Tweede Kamer besluiten over het herindelingsvoorstel. Burgemeester M. Schoenmaker bood woensdag 27 januari de eerste exemplaren van het rapport aan aan vier leden van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in de Tweede Kamer. W.I.I. van Beek (VVD), E. Bilder (CDA), M.L. de Pater-Van der Meer (CDA) en P. Heijnen (PvdA) namen de second opinion in ontvangst.

Ahri-procedure gebrekkig

Allereerst stellen Boorsma en Herweijer dat de adviesprocedure voor de gemeentelijke herindeling niet zorgvuldig is verlopen. Zo zijn alternatieven voor herindeling niet van tevoren onderzocht, zijn de uitkomsten van de zeer laat gehouden inspraak genegeerd en is de Commissie van Wijzen niet kritisch en niet-controleerbaar te werk gegaan.

Draagvlak niet aangetoond

Er blijkt geen voldoende maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak voor de GV4-variant te bestaan. Zo zou slechts een kleine minderheid van de bevolking instemmen met de voorgestelde herindeling.

Twijfel over bestuurskracht van de GV4 gemeente

In de second opinion wordt geconcludeerd dat de Commissie van Wijzen zich veel te optimistisch toont over de bestuurskracht van de voorgestelde nieuwe gemeente. Wanneer rekening gehouden wordt met de onvermijdelijke fusiekosten, de kans op ‘dorpisme’, de opwaartse druk op het uitgavenniveau en het risico dat de communicatie en samenwerking met de burgerij afneemt, is er juist kans dat de bestuurskracht zal tegenvallen.

Geen oplossing voor problemen Gooi en Vechtstreek

Na een analyse van de door de provincie gesignaleerde problemen in de Gooi en Vechtstreek, concluderen beide wetenschappers dat er alternatieve herindelingsvarianten beschikbaar zijn die op korte termijn een oplossing bieden en die wèl voldoen aan het landelijke toetsingskader. De door de provincie gewenste fusie is disproportioneel en brengt te veel risico’s met zich mee.

Geen interne samenhang

Voor een levensvatbare fusiegemeente dient er bij het ontwerp daarvan te worden aangesloten bij de bestaande distributieplanologische samenhang. Het Naardermeer is geen dynamisch knooppunt, maar een stilte- en natuurgebied. Het Naardermeer markeert duidelijk de scheiding tussen enerzijds de Gooise kernen Naarden en Bussum en anderzijds de aan de Vecht gelegen kernen Weesp en Muiden. Het is onbegrijpelijk dat de Commissie van Wijzen dit uit het oog heeft verloren.

[Reactie Bussum: Blij, maar niet verrast

De gemeente Bussum, bij monde van burgemeester Schoenmaker, toont zich verheugd maar is niet verrast door de conclusies. “Bussum heeft zich altijd opgesteld als een constructieve gesprekspartner en zich op inhoudelijke gronden verzet tegen de voorgestelde fusie. Het is goed om te zien dat een onafhankelijke, wetenschappelijke analyse onze argumenten bevestigt.”

De second opinion van de heren Boorsma en Herweyer is te downloaden op de website van de gemeente Bussum. Een filmverslag van de presentatie is te vinden op www.youtube.com/BussumInActie